Elke verandering begint met de eerste stap
Als je wilt vliegen, laat dan los wat je naar beneden haalt
Een sprong voorwaarts doe je niet met beide benen op de grond

Achtergrondinformatie

Mindset

Je mindset bepaalt je kijk op jezelf en op anderen. Je mindset is je denkstijl, de overtuigingen die je hebt over intelligentie, vaardigheden en kwaliteiten. Als je mindset niet hetzelfde is als je intentie, kan het mis gaan. Wellicht heb je jezelf wel eens afgevraagd waarom een kind zijn taak niet af maakt, terwijl hij wel weet hoe het moet, waarom een kind niet aan een tekening begint, terwijl hij de opdracht leuk vindt of waarom een kind met een IQ van 135 niet in staat is om 20 woorden te onthouden voor een toets.
Ons brein is maakbaar, dat moeten we echter wel door hebben. Door gerichte inspanningen kunnen vaardigheden getraind en ontwikkeld worden. Je staat dan open voor andere of nieuwe inzichten. Carol Dweck deed in de afgelopen 20 jaar onderzoek naar mindset. De manier waarop iemand naar zijn eigen vaardigheden en talenten kijkt, bepaalt in hoge mate hoe je jezelf zult ontwikkelen. Er wordt onderscheid gemaakt in vaste- en groeimindset.

  • Vaste mindset: Personen die beschikken over een vaste mindset willen slim en goed over komen. Ze hebben het idee dat hun talenten en kwaliteiten vast staan en willen graag laten zien dat ze over veel aangeboren talent beschikken. Ze gaan liever geen uitdagingen aan omdat er dan kans is op falen en dat voelt niet goed.
  • Groeimindset: Personen die beschikken over een op groei gerichte mindset gaan er vanuit dat je altijd beter kunt worden, kunt groeien. Een uitdaging voelt voor hen als een kans om zich te ontwikkelen.

Hoogbegaafdheid

Soms wordt hoogbegaafdheid gelijkgesteld aan een hoge intelligentie. Dit is een belangrijk aspect ervan, maar zeker niet het hele verhaal. Hoogbegaafdheid lijkt in de basis aangeboren te zijn. Er zijn aanwijzingen dat het zenuwstelsel van een hoogbegaafd kind makkelijker en sneller nieuwe verbindingen kan maken. Of de persoon deze aangeboren kwaliteiten ook kan vertalen naar uitzonderlijke prestaties en de mate van gelukkig zijn, hangt van vele factoren af.

Een hoogbegaafd kind is in meerdere opzichten ‘anders’ dan de meeste kinderen. Het is niet beter of slechter, maar zit wel anders in elkaar. Daarom heeft het hoogbegaafde kind een ander aanbod nodig om zichzelf optimaal te kunnen ontplooien. Echter, een eenduidige definitie van de term hoogbegaafdheid bestaat (nog) niet. Wel zijn de wetenschappers het er over eens dat intelligentie de basis van hoogbegaafdheid vormt. Naast intelligentie spelen (persoonlijkheids)kenmerken ook een essentiële rol en valt op dat men tot uitzonderlijke prestaties komt.

Een hoogbegaafd kind hoeft niet per definitie in elk schoolvak goed te zijn en hoeft niet altijd als beste leerling van de klas naar voren te komen. Om niet op te vallen, kan een hoogbegaafd kind zich bijvoorbeeld gaan aanpassen met mogelijk onderpresteren als gevolg.

Renzulli noemt drie hoofdkenmerken van het hoogbegaafde kind:

  • hoge intellectuele capaciteiten (IQ hoger dan 130)
  • grote creativiteit
  • sterke motivatie en taakgerichtheid

Ook de omgeving van het kind is van invloed. Deze bepaalt mede of de kwaliteiten die het kind in zich heeft (hoog intelligent, creatief en gemotiveerd) ook zichtbaar worden in opvallende prestaties. Mönks noemt de invloed van het gezin, de school en de vriendenkring van het kind. Deze invloed kan zowel positief als negatief zijn.

‘Begaafdheid’ gaat volgens de klinisch psychiater Heller niet alleen over intellectuele capaciteiten, maar kan bijvoorbeeld ook op muzikaal, sociaal of lichamelijk vlak tot uiting komen. Daarnaast constateert Heller dat factoren in de persoon zelf ook van invloed zijn. Iemand kan bijvoorbeeld een groot muzikaal talent hebben, maar zo’n last van faalangst hebben, dat het niet lukt om voor een publiek op te treden.

Op school blijken hoogbegaafde kinderen ook niet in ‘één soort’ voor te komen. Betts & Neihart beschrijven zes typen hoogbegaafde leerlingen:

  • de succesvolle leerling: levert goede prestaties, is perfectionistisch, vermijdt risico en zoekt bevestiging van de leerkracht
  • de uitdagende leerling: is creatief, komt op voor eigen opvattingen, is competitief, heeft grote stemmingswisselingen en is eerlijk en direct
  • de onderduikende leerling: ontkent zijn/haar begaafdheid, vermijdt uitdaging, zoekt sociale acceptatie en wisselt in vriendschappen
  • de drop-out: is creatief, neemt onregelmatig deel aan het onderwijs, zoekt buitenschoolse uitdaging, isoleert zichzelf, verstoort, presteert gemiddeld of onder gemiddeld en bekritiseert zichzelf en anderen
  • de leerling met leer- en/of gedragsproblemen: werkt inconsistent, presteert gemiddeld of onder gemiddeld, verstoort en reageert af
  • de zelfstandige leerling: heeft goede sociale vaardigheden, werkt zelfstandig, ontwikkelt eigen doelen, werkt zonder bevestiging, is creatief, komt op voor eigen opvattingen en neemt risico

 (Bron: hoogbegaafdheid.nl)

Executieve vaardigheden

Wanneer we spreken over executieve vaardigheden, hebben we het over de functies in je brein die het mogelijk maken dat je rationele beslissingen neemt, impulsen beheerst en kunt focussen op wat belangrijk is. In het boek ‘Slim maar’ worden de volgende executieve vaardigheden onderscheiden:

  • Respons-inhibitie: nadenken voordat je iets doet.
  • Werkgeheugen: informatie in je geheugen houden bij het uitvoeren van complexe taken.
  • Emotieregulatie: emoties reguleren om doelen te behalen of gedrag te controleren.
  • Volgehouden aandacht: aandachtig blijven, ondanks afleiding.
  • Taakinitiatie: op tijd en efficiënt aan een taak beginnen.
  • Planning/prioritering: een plan maken en beslis- sen wat belangrijk is.
  • Organisatie: informatie en materialen ordenen.
  • Timemanagement: tijd inschatten, verdelen en deadlines halen.
  • Doelgericht gedrag: doelen formuleren en realiseren zonder je te laten afschrikken.
  • Flexibiliteit: flexibel omgaan met veranderingen en tegenslag.
  • Metacognitie: een stapje terug doen om jezelf en de situatie te overzien en te evalueren.

 

Op de hoogte blijven?

Meld u aan voor onze nieuwsbrief!

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

"Everybody is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole live believing that it is stupid."

Alert Einstein

Albert Einstein